Mtandao #1 kwa Afya ya Mama na Mtoto

Address:

P. O. Box 38995, Dar es Salaam, Tanzania

Vitu vya Kufanya Katika Maisha Yako Kabla ya Kujaribu Kupata Ujauzito

Haya ni mambo ya muhimu ya kuzingtia kabla kujaribu kupata ujauzito.

Acha maadili mabaya.

Uvutaji wa sigara na unywaji wa pombe wa kupitiliza vyote uweza kusababisha kuharibika kwa ujauzito na matatizo ya kiafya kwa mwanao atakapozaliwa. Cha msingi kujua ni muhimu kumtunza mtoto vizuri na kuachana na vitu hivi,ikiwemo pia matumizi ya kahawa kupitiliza. 

Badilisha ulaji wako kuwa bora.

Kuanzia muda unapata ujauzito ukuaji wa mwanao unahitaji ulaji wa chakula bora kuweza ili kumtunza vyema mtoto wako, hivyo ili mwili wako uweze kujenga lishe bora kwa ukuaji wa mtoto ni jambo la busara kula lishe bora.

Kuwa na uzito uliozidi au uliopunguwa unaweza kufanya uwe na wakati mgumu kuweza kupata mtoto ambayo pia inaweza kuleta matatizo ya kiafya kwako na kwa mtoto. Kuzingatia lishe bora unaweza kuwa na BMI nzuri kwa ajili yako na mtoto. Unatakiwa pia uanze kutumia foliki asidi (mcg 400) kila siku kabla hujapata ujauzito.

Anza kufanya mazoezi mara kwa mara

Ni muhimu ukianza kufanya mazoezi mara kwa mara ambayo yatakupa nguvu zaidi, kuwa imara kutakusaidia kupata ujauzito wenye nguvu. Na pia utakupa nafasi ya kujifungua njia ya kawaida. Mazoezi ni njia ya muhimu kupata uzito bora.

Pumzika

Mazoezi mengi yanaweza yasiwe mazuri sana kwa afya ya uzazi, kupumzika sana kunaweza kukupa nafasi nzuri ya kujifungua na hata kupata ujauzito.

Kama unaweza kujitoa japo lisaa limoja kila siku kila wiki kuondoa mawazo kichwani na shinikizo la damu. Unaweza pia kufanya yoga. Hakikisha unajiandaa kwa kuanza  kuweka  akiba ya hela sasa.

Angalia uchumi wako

Kuwa na mtoto ni gharama! Tambua ni namna gani na kiasi gani gharama ya mtoto itakuathiri katika wiki ya kwanza na miezi ya kwanza. Hakikisha umejiandaa kwa kuanza kuweka akiba sasa.

Zungumza maswala ya uzazi na mwenzi wako.

Kuwa mzazi ni jambo zuri na ni gumu pia. Wewe na mwenza wako lazima mjiandae kwa ukweli kwamba maisha yenu yatabadilika sana. Zungumzeni kuhusu woga wenu na ndugu na marafiki. Kama utaona tatizo popote kati yako na mwenza wako na ni gumu kutatua, jaribuni kuwa na msululishi. Ni vyema kufanya mambo yakawa mazuri sasa, wakati kichanga kikiwa njiani. Mwisho usisahau kuongelea mambo mazuri pia,nini kinakufurahisha na kwa kiwango gani malengo yako yamefanikiwa.

Vipimo na Tafiti Muhimu Kufanya Kabla ya Kupata Ujauzito

Vipimo na tafiti muhimu kufanya kabla ya kupata ujauzito

Ikiwa umeamua kufanya vipimo vya awali kabla ya kupata ujauzito, mtaalamu wako wa afya au nesi anaweza kukuliza kuhusu:

  • Kazi yako-atakuuliza kama kazi yako inahusisha kufanya kazi na vitu hatari
  • Kama una tatizo na siku zako za hedhi
  • Hali yako ya afya na maisha kiujumla
  • Mazoezi unayofanya na kiasi gani
  • Unajisikiaje-kihisia (emotional wellbeing)
  • Utaratibu wako wa kula

Daktari wako atapenda kujua hali yoyote ya kiafya ulionayo kama:

  • Kisukari
  • Pumu
  • Shinikizo la damu
  • Kifafa
  • Matizo ya tezi
  • Matatizo ya moyo
  • Magonjwa ya akili

Mambo mengine yakujadili katika vipimo hivi vya awali kabla ya kupata ujauzito ni kama:

  • Kama katika familia yenu kuna magonjwa ya kurithi. Mueleze mshauri wako wa afya kama kuna historia ya magonjwa ya kurithi katika familia yenu kama selimundu, magonjwa ya mfumo wa upumuaji(uvimbe wa viriba hewa) au anemia.
  • Matumizi ya uzazi wa mpango. Mara nyingi, njia za uzazi wa mpango ulizotumia haziwezi kuathiri mda gani umekaa bila kupata ujauzito. Lakini kama ulikua unatumia sindano, inaweza kuchukua mpaka mwaka mmoja baada ya sindano yako ya mwisho, taratibu za uzazi wako kurudi hali ya awali.
  • Daktari wako anaweza kuuliza kuhusu mimba ulizotoa, zilizoharibika au kutungwa nje ya mji wa uzazi(ectopic pregnancy), kuongelea matukio haya inaweza kurudisha huzuni, hivyo ni vizuri kumwambia daktari wako ili aweze kukupa ushauri na huduma nzuri sasa.

Je, nifanye vipimo na matibabu kabla ya kujaribu kupata mtoto?

Ndio, ni muhimu kufanya vipimo, ila inategemea na hali yako na afya kwa ujumla. Muulize mshauri wako wa afya au muuguzi kama unahitaji kufanya vipimo kabla ya kupata ujauzito. Uchunguzi wa kawaida na vipimo kabla ya ujauzito ni pamoja na:

Vipimo vya magonjwa ya zinaa:

Kama uliwahi kufanya ngono isio salama, ni vema kufanya uchunguzi wa magonjwa ya kuambukizwa ya ngono, hatakama hakuna dalili. Ni vema kufanyiwa vipimo vya:

  • Homa ya ini
  • Klamidia
  • Kaswende
  • Virusi vya Ukimwi (HIV) . Kufanya matibabu ya magonjwa ya ngono mapema kabla ya kupata mimba kunaongeza nafasi ya kuwa na mafanikio kwenye ujauzito.

Vipimo vya kizazi:

 Ikiwa unatoka kufanya uchunguzi wa kizazi fanya mwaka mmoja kabla ya kujaribu kupata ujauzito. Hii ni kwa sababu uchunguzi wa kizazi haufanyiki wakati wa ujauzito, kwani mabadiliko ya asili ya kizazi chako hufanya matokeo kuwa magumu kutafsiri.

Vipimo vya damu:

Ikiwa unafanya vipimo vya awali kabla ya ujauzito, na mshauri wako wa afya au muuguzi wako akawa na wasiwasi una anemia, atakushauri ufanye vipimo hivi. Hii ni kwasababu wanawake wenye anemia mara nyingi wanahitaji kutumia madini ya chuma ya ziada kipindi cha ujauzito.

Kulingana na asili ya kabila na historia yako ya matibabu, kuna uhitaji wa kufanya vipimo vya magonjwa ya kurithi kama siko seli na anemia. Vipimo hivi vitakupatia uhakika na ufahamu wa kujua ni kiasi gani utamrithisha mwanao hali hii ya kiafya.

Ikiwa hauna uhakika kama umepatiwa chanjo ya rubella, unaweza kufanyiwa vipimo vya damu kuangalia.

Je, nipate chanjo kabla ya kujaribu kupata mtoto?

Maambukizi mengi yanaweza sababisha uharibifu wa ujauzito au kasoro baada ya kuzaliwa, hakikisha unapata chanjo kwa mda. Kama unahitaji chanjo ya magonjwa ya virusi kama rubella, inabidi kusubiri mwezi mmoja kabla ya kujaribu kupata mtoto. Chukua tahadhari, kwani inasadikika mwili wako unahitaji muda wa kuangamiza kirusi kabla ya kubeba mimba.

Kama uko katika hatari za ugonjwa wa homa ya ini, unaweza kuamua kupata chanjo dhidi ya ugonjwa huu. Hivyo basi kama hii ni chanjo pekee ulionayo, unaweza kuanza kujaribu kupata mtoto mara moja.

Mkunga wako atatumia taarifa uliyompatia kuamua kama unahitaji huduma zaidi kutoka kwa mtaalamu wa afya ya uzazi au vinginevyo.

Pia atakushauri:

  • Kufanya mazoezi wakati wa ujauzito hasa mazoezi ya sakafu ya nyonga
  • Kutumia virutubisho kama foliki asidi na vitamin D
  • Kula kwa afya

 

Vidokezo 9 Kukusaidia Kupata Ujauzito kwa Haraka

Vidokezo 9 kukusaidia kupata ujauzito kwa haraka

Unajaribu kupata ujauzito? Mabadiliko rahisi ya maisha ya kila siku yanaweza kukusaidia kuongeza nafasi ya kupata ujauzito. Tazama vidokezo hivi:

Hatua ya kwanza: Acha sigara

Uvutaji wa sigara unajulikana kupunguza nafasi ya kupata ujauzito kwa wanawake na wanaume. Ni hatari pia kwa mtoto kama bado unavuta sigara na una ujauzito.

Hatua ya pili: Fanya mazoezi pamoja

Kuwa imara kimwili ni njia kubwa ya kuongeza nafasi ya kupata ujauzito. Kama hujazoea kufanya mazoezi, anza sasa. Kwa mfano, unaweza kushuka kituo kimoja kabla ya nyumbani ili upate kutembea zaidi au kutumia ngazi badala ya lifti. Unaweza kujiunga na darasa la kucheza au kukimbia mchakamchaka pamoja.

Hatua ya tatu: Kula chakula chenye afya

Chakula na uzazi vinahusiana. Chakula cha pamoja chenye mlo kamili, kinaweza kuongeza nafasi ya kupata ujauzito. Jaribu pia kutafuta ni vyakula vipi vizuri kwa wanaume na wanawake wanapojaribu kutafuta mtoto.

Hatua ya nne: Pumzika!

Kujaribu kupata ujauzito kunaweza kuchosha. Kwa bahati mbaya, kuwa na mawazo sana inaweza kufanya ugumu kupata ujauzito, hivyo jaribuni kuchukulia mambo kiurahisi. Jipatieni mda wa kupumzika kwa kufanya masaji, mazoezi ya kupumua kwa kina au kufurahia milo ya usiku pamoja. Chochote kinachoweza kuwafanya mpumzike na kuwa katika hali ya utulivu.

Hatua ya tano: Acha pombe

Pombe inaweza mdhuru mtoto kama unakunywa sana baada ya kupata ujauzito,hasa wiki za kwanza kabla ya kugundua una ujazito. Kunywa kwa kupitiliza kunaweza kupunguza nafasi ya kumpa mwanmke ujauzito kwa wanaume. Hivyo, ni vyema wewe na mwenzi wako kuepuka pombe, au kupunguza kabisa, mara mnapopanga kutafuta mtoto.

Hatua ya sita: Mwanaume kuepuka korodani kuwa katika hali ya joto sana.

Wakati korodani zikipata joto sana, mbegu za kiume zinateseka. Kukaa mda mrefu kutumia laptop kwenye mapaja, au kufanya kazi katika mazingira yenye joto inaweza kuleta madhara katika utengenezaji wa mbegu za kiume. Inashauriwa, kuepuka kuvaa nguo za ndani (boxer) zenye kubana, ingawa hakuna ushahidi mwingi kwa hili. Ikiwa una matumaini ya kuwa baba ni wakati mzuri wa kuacha kutumia laptop kwa kuweka kwenye mapaja na kuvaa nguo zenye kukupa uhuru.

Hatua ya saba: Chukua likizo pamoja

Mapumziko au wikiendi ndefu pamoja inaweza kuwasaidia kupunguza msongo wa mawazo, na kufurahia mapumziko pamoja. Kiukweli, baadhi ya wazazi wameapa mapumziko ya pamoja yenye nia ya kutafuta mtoto (conceptionmoon) ni njia kuu ya kupata mimba.

Hatua ya nane: Fufua nuru katika mapenzi

Kama imeshindikana kuenda mapumziko,au kupata likizo, jaribu njia nyingine za kufufua mapenzi. Baadhi ya wanandoa wengi wanahisi wanafanya mapenzi kujaribu kupata ujauzito. Kama hili ni jambo linalokukumba, jaribu kurudisha mwanga katika mapenzi yenu.

Hatua ya tisa: Fanya mapenzi (kujamiana) mara kwa mara

Kujamiana ni muhimu sana! Hata kama unaja lini yai litapevushwa, kufanya mapenzi mara mbili hata tatu itakupa nafasi nzuri ya kupata ujauzito.

Mikao Mizuri ya Kujamiana Ili Kupata Ujauzito Haraka

Je, kuna ukweli juu ya maneno yanayosambaa kwamba mikao inayofanyika wakati wa kufanya ngono inaweza kufanya urahisi wa kupata ujauzito? Tukumbuke jambo moja kwamba hakuna ukweli wowote unaothibitisha baadhi ya mikao ya ngono ni bora zaidi ukiwa unatafuta mtoto? Lakini bado kuna wanawake wengi kutoka pande nyingi za duniani wanaodai kuwa baadhi ya mikao inasaidia kupata ujauzito haraka lakini pia kusaidia kupata ujauzito wa jinsia fulani.

Mkao wa kifo cha mende kwa ajili ya kupata mtoto (Missionary style):

Ni ukweli kwamba watoto wengi wanakuja duniani kupitia mkao huu, mkao wa kifo cha mende ni mkao mzuri na usiochosha wa kutengeneza mtoto. Mwenza wako anakuwa juu na wewe ukiwa umelala chini kwa mgongo, mbegu za kiume zinapata njia nzuri kwenda kwenye mfuko wa uzazi kwa ajili ya kurutubishwa. Watu wengi wanakiri mkao huu ni muafaka kama unatafuta mtoto wa kike, mkao huu unazuia uume kupenya sana hivyo kuzipa mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kike (female sperms) nafasi zaidi katika kurutubisha yai. Hii ni kwasababu mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kike zinasafiri polepole zaidi kulingana na mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kiume. Kuzuia upenyeaji wa uume itasababisha mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kiume kuchukua mda mrefu kufika kwenye yai la mwanamke kwaajili ya kurutubishwa, hali hii inaruhusu mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kike kusafiri haraka na kulifikia yai.

Mkao wa mbwa (Doggy-style):

Kuna uhakika ya kuwa mwenza wako atakubaliana kuwa mkao wa mbwa ni mkao bora zaidi. Lakini wasichojua ni kwamba ni mkao bora pia kupata ujauzito kiurahisi. Mkao huu wa unakusaidia kupata ujauzito kwasababu uume unakwenda mbali zaidi. Pia unafungua mfuko wa uzazi kuliko mikao yote na kufanya mbegu za kiume kupita na kupenya kwa urahisi ndani ya mayai. Mkao huu unaruhusu upenyaji wa uume wa mwenza wako ndani zaidi na kusababisha mbegu za kiume kumwagwa karibu na mlango wa kizazi. Hali hii inasaidia mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kiume kusafiri haraka kwasababu ya umbali mfupi kuelekea kwenye yai kwaajili ya urutubishwaji.

Mkao wa “Glowing Triangle”:

Huu ni mkao unaofanana na mkao wa kifo cha mwende. Mwanamke anakuwa umelala kwa mgongo na mwenza wako juu yako. Tofauti iliyopo hapa ni kuwa mwanamme anakuwa amesimama vidole vya miguu na magoti yake hayagusi chini. Kwa kunyanyua kiuno chako unaweza kumbana mwenza wako.  Mkao huu unasababisha uume kufika mbali zaidi na hivyo kuchangia kupata ujauzito kwa urahisi.

Mkao wa “Anvil”:

Huu ni mwendelezo wa mkao wa kifo cha mende (missionary). Katika mkao huu mwanaume anakuwa juu yako lakini wewe unanyanyua miguu juu ya kichwa chako kabla hajaingiza uume ndani ya uke wako. Ni njia nzuri ya uume kufika mbali na inasaidia kugusa “G spot”, ambapo husaidia kutungisha mimba. Mkao huu pia ni bora kwa ajili ya kutungisha mimba kwa haraka.

Mkao wa “Magic Mountain”:

Huu ni mkao bora na unasaidia kutungisha mimba kwa urahisi.Tofauti na mkao huu ya ile ya “doggy-style” ni kwamba hapa mwenza wako anakuinamia kiasi kwamba mgongo wako unakuwa kifuani kwake unaweza kuweka mito ili kupata usawa.  Mkao huu ni mzuri ambao husababisha mbegu kusafiri kwa haraka, na pia hukufanya kufika kileleni kwa haraka.

Mkao wa “Spooning”:

Mkao huu ni mkao mzuri kwa ajili ya kutengeneza mtoto na mkao mzuri wa kimapenzi. Katika mkao huu unalala upande wako na mwenza wako anakukumbatia kwa nyuma. Mkao huu unakuhakikishia kuwa uke unakuwa katika nyuzi tisini. Mkao huu unazuia uume kupenya sana,kwasababu miguu yako inazuia mwenza wako kupenya zaidi ndani ya uke. Mkao huu unaruhusu mbegu za kiume kumwagwa karibu na uke, ili mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kiume zisifike kwenye yai haraka na kuruhusu mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kike kusafiri salama kwenye yai.

Mkao wa “the Splitting Bamboo”:

Ukiwa unaongelea mikao ya kimapenzi kwa ajili ya kusaidia kupata ujauzito mapema mkao huu unahusika sana. Mkao huu ni moja kati ya mikao mashuhuri katika mikao ya Kamasutra. Katika mkao huu unatakiwa unyooshe mguu wako mmoja juu kupitia kifuani kwa mwenza wako mpaka mabegani. Yeye ataushika mguu wako kwa ajili kupata stamina. Ukiachilia kugusa “G spot”, mkao huu una kuhakikishia uume kufika ndani zaidi na kukupa uhakika zaidi wa kupata ujauzito (mtoto wa kiume).

Mkao wa “The Reverse Cowgirl”:

Mkao mzuri wa kupata mimba na mwanamke kuwa juu! Mkao mzuri kwa wanandoa wenye uthubutu! Katika mkao huu mwenzi wako analala kwa mgongo, na wewe unamkalia ukiangalia miguu yake. Mwanamke akiwa juu,ni mkao unaopendekezwa unapotaka kujifungua mtoto wa kiume. Kitu muhimu cha kukumbuka ni kwamba mkao huu mwanamke anatakiwa adhibiti upenyaji wa uume wa mwenza wake. Ikiwa unataka kujifungua mtoto wa kike, hakikisha uume wa mwenza wako usipenye sana, pengine na hapo utaongeza nafasi ya kujifungua mtoto wa kiume.

Mkao wa “the Sphinx”:

Mkao huu,mwanamke analala na tumbo, uzito wake ukibebwa na mikono yake. Mguu mmoja unakunjwa na mwingine unanyooka nyuma yako. Mwenzi wako atakubana kwa nyuma na mikono yake ikishika juu kidogo ya kiuno. Mkao huu ni mzuri kuruhusu uume wa mwenza wako kuingia ndani zaidi na kusaidia kupata ujauzito mapema.pia ni mkao mzuri wa kupata ujauzito wa mtoto wa kiume kwasababu uume wa mwenza wako unapenya zaidi ndani.

Mkao wa “The Union Of The Oyster”

Wakati unataka kushika mimba, katika kitendo cha kufanya mapenzi kinaweza kukufanya uchoke. Ndio maana twashauri kufanya kwa style tofauti tofauti. Huu ni mkao utakaokufanya uone maisha ya mapenzi kuwa mazuri sana. Lakini pia itakufanya wewe uweze kushika mimba. Katika mkao huu utalala chini kwa mgongo wako wakati miguu yako ukiivuta kuja kichwani wakati huo mwenza wako atakuwa ameinuka  huku akiwa ameshikilia chini na kuendelea na tendo.

Mkao wa “The Padlock”

Huu ni mkao mwingine ndugu zangu, Mkao huu unakutaka ukae pembezoni mwa kiti au samani iliyojuu kujishika kwa mikono yako kwa nyuma. Mwenza wako atahitaji kusimama mbele yako na wewe kuzungusha miguu yako kumbana. Huu sio mkao wa wapenzi walio na uthubutu ila ni mkao mzuri unaoruhusu kupata ujauzito wa mtoto wa kiume- mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kiume kusafiri haraka kurutubisha yai, kwasababu ya upenyaji wa uume uliorahisisha umwagaji wa mbegu hizi karibu kabisa na mlango wa uzazi wa mwanamke.

Kumbuka

  • Inashauriwa mwanamke asifike kileleni akiwa anajamiana kama anataka kupata mtoto wa kike. Hii ni kwasababu kila mwanamke anapofikia kileleni, uke wake unakua na alkali zaidi,amabyo ina faida sana kwa mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kiume. Mbegu za kiume zilizobeba jinsia ya kike zinastawi zaidi katika mazingira yenye asidi. Hili ni jambo la muhimu kukumbuka wakati wa kutafuta mtoto wa jinsia fulani.
  • Kila mkao unaoruhusu uume kupenya zaidi ndani ya mlango wa uzazi wa mwanamke, unachangia mwanamke kupata ujauzito wa mtoto wa kiume.
  • Mikao kama “doggy-style”, “padlock”, “missionary”, “spooning” ni mizuri kama ungependa kupata ujauzito wa mapacha.

Mambo ya Kuzingatia Kiafya Kabla ya Kupata Ujauzito

Haya ni mambo ya kuzingatia ukiandaaa mwili wako kiafya kabla ya ujauzito.

Uzazi wa mpango

Kama ulikuwa umechoma sindano ya uzazi wa mpango, inaweza kuchukuwa wiki 12 kwa homoni zile kuondoka mwilini. Halafu miezi mitatu au hata mwaka kwa uwezo wa kupata ujauzito, na kama ulikuwa ukitumia vidonge inaweza kuchukua mpaka miezi sita kwa uwezo wa mzunguko wako kurudia hali ya kawaida.

Hatahivyo kwa baadhi ya nyakati kama ulikuwa ukitumia vidonge vya uzazi wa mpango havita athiri muda wa kupata ujauzito, ongea na mkunga wako kwa maelezo zaidi.

Historia ya matibabu

Hakikisha mkunga wako anajua historia ya matibabu yako hapo nyuma. Kama inawezekana mwambie kuhusu matatizo yeyote ya kiafya ulionayo na yaliyopo ndani ya familia ikiwemo kama ndugu yeyote wa kike alikuwa na matatizo ya ujauzito. Mkunga wako atakujuza juu ya tatizo lolote utakalo kumbana nalo

Ukaguzi wa mlango wa uzazi

Inajulikana pia kama “cervical smere” kipimo hiki sio cha muhimu wakati wa ujauzito ndio maana hufanyika wakati huu kabla ya ujauzito Kama unatakiwa ufanye kipimo hichi mwakani au zaidi, muulize mkunga wako kama unatakiwa uanze kukipata kabla hujaanza kutafuta mtoto.

Kipimo cha damu na mkojo.

Kipimo hichi kitaangalia kila kitu, ikijumuisha kisukari na anemia, na maambukizi mengine kama yapo. Kipimo hiki hakitatolewa kila mara hivyo ni bora kuongea na mkunga wako.

Kujua tatizo lako mapema ni vyema kwasababu itamsaidia mkunga wako kujua nini kifanyike na kukusaidia vizuri, kwa mfano kama una kisukari  mtoto wako yupo katika hatari ya kupata madhahara mbalimbali, kwahiyo ni vyema kuwa na uangalizi wa karibu kuweza kuangalia kwa kariibu afya yako, ili kuweza kupunguza hatari kwa mwanao.

Jaribu kujua afya yako ya uzazi katika kliniki  na hakikisha unapima maambukizi kama vile UTI, maambukizi ya magonjwa ya ngono kama ulijamiiana bila kutumia kinga.

Pima shinikizo la damu

Shinikizo la damu la kupanda wakati wa ujauzito ni jambo la kawaida, haswa kama una ujauzito mkubwa. Mara nyingi mkunga wako ataangalia atakufanyia kipimo hichi  kila mara ukiwa mjamzito.

Hata hivyo kama tayari ulikuwa na tatizo la shinikizo la damu ni vyema kuchukua kipimo hiki kabla hujapata ujauzito. Hii itawapa nafasi mkunga wako na daktari wako kujua namna gani watakusaidia utakapokuwa mjamzito.

Uzito wenye afya

Kuwa na uzito mkubwa na uzito duni unaweza kuzuia uwezo wako wa kupata ujauzito, au pia unaweza kusababisha matatizo wakati wa ujauzito kwako na kwa mtoto, kwa kawaida lazima uwe na BMI ya 19-25

Kama maisha yako ni magumu  na hakuna msaada, mkunga wako atakua tayari kukupa ushauri, kama BMI yako ni kubwa au ndogo  anaweza akakuelekeza vyakula vya kula ili kupata uzito unaotakiwa kabla ya kupata ujauzito.

Chanjo

Hakikisha kwamba upo kwa wakati katika kupata chanjo kwani huweza kumsaidia mtoto pamoja na wewe. Kuna baadhi ya chanjo ni bora uzipate mapema kabla ya kujapata ujauzito.

Acha kuvuta sigara.

Uvutaji wa sigara unaweza kuleta matatizo kwa mtoto unaongeza pia nafasi ya mtoto kupata matatizo kama mimba kuharibika, na mtoto kuzaliwa akiwa mfu. Kuacha sigara ni ngumu kwa hiyo itakuwa rahisi kama utapata msaada. Muulize mkunga wako kwa msaada zaidi.

Tiba.

Kama unatumia dawa ya aina yoyote, ongea na mkunga wako kama utaendelea kutumia dawa au la? Au kama unatakiwa kubadilisha, lakini wakati mwingine daktari anaweza kukupa dawa ambayo ni salama zaidi wakati wa ujauzito.

Wakati unaanza kujaribu kupata ujauzito itabidi uanze kuachana na dawa za kununua dirishani kama dawa za kutuliza maumivu ambazo sio salama katika ujauzito wako.

Kipimo cha vina-saba (genetic)

Kama una tatizo la vinasaba kama vile cystic fibrosis, au ugonjwa wa kuzaliwa nao kama vile upungufu wa seli nyekundu za damu kwenye damu, unatakiwa ufanye kipimo hichi. Mara nyingi unaweza kupatiwa kipimo ikiwa kuna tatizo ndani ya familia.

Tiba lishe

Mapema uwezavyo anza kutumia tiba lishe ambayo ina (mcg 400) za acidi ya folic kila siku. Endelea kutumia mpaka ukiwa wiki ya 12 ya ujauzito. Unaweza kutumia asidi ya folic kama sehemu ya vitamin muhimu kama vile vitamin A ambayo sio nzuri kwa mtoto kama wewe tayari ni mjamzito.

Kupevuka kwa Yai (Ovulation)

Ovulation (kupevuka kwa yai) ni pale yai moja au zaidi yanaachiwa kutoka kwenye moja ya ovari (mifuko ya mayai) yako. Hii hutokea karibia na mwisho wa muda ambao  unaweza kupata ujauzito katikati ya mzunguko wako wa hedhi.

Kila mwezi, kati ya mayai 15 hadi 20 yanakua ndani ya mfuko wa mayai yako. Yai lililokomaa zaidi hutolewa na kusukumwa kwenye mirija yako ya uzazi (fallopian tubes) inayounganisha mfuko wa mayai na tumbo lako la uzazi. Mifuko ya mayai haipokezani kutoa yai lililokomaa kila mwezi,hali hii inatokea bila mpangilio maalumu.

Lini naweza kupata ujauzito?

Ili kupata ujauzito kwa njia ya kawaida, moja ya yai na mbegu kutoka kwa mwenza wako lazima vikutane kwenye mirija yako ya uzazi. Yai lako haliwezi kuwa hai kwa zaidi ya saa 24 baada ya kuwa kupevushwa. Kwa hiyo kukutana kwa yai na mbegu lazima kutokee ndani ya muda huu.
Kwa upande mwingine, mbegu za mwanaume huweza kuwa hai hadi kufikia siku saba. Zitaishi kwa raha kwenye uke, mfuko wa mimba, au kwenye mirija ya uzazi kwa muda wote huu.
Kiuhalisia una jumla ya siku sita kwenye mzunguko wako ambazo unaweza ukapata ujauzito. Kwa hiyo ukifanya ngono katika kipindi hiki, yai lako lililopevuka tayari linaweza likakutana na mbegu yenye afya na kuchavushwa(fertilized).

Ni wakati gani kupevuka kwa yai kunatokea?

Kupevuka kwa yai mara nyingi hutokea kati ya siku 12 hadi 14 kabla ya hedhi kuanza. Hii ni wastani tu wa makadirio, hivyo inaweza ikawa ni siku chache kabla au baada ya hedhi.

Kwa mfano, tuseme una mzunguko wa kawaida wa hedhi wa siku 28. Hesabu siku ya kwanza ya kuona hedhi yako kama siku ya kwanza. Siku za wewe kuweza kupata mimba ni kati ya siku ya 10 hadi ya 15.

Vilevile, wanawake wengi wana mizunguko inayotofautiana. Kupevuka kwa yai kunaweza kutokea wiki moja kabla au baada ya kuona hedhi yako, ila kutofautiana mwezi mmoja hadi mwingine.

Dalili za yai kupevushwa ni zipi?

Utaanza kuziona dalili za kuwa kwenye “ovulation”siku tano kabla ya yai kupevuka. Kujaribu kuelewa mzunguko wako kwa kutumia tarehe za mzunguko wako pekee haitakupa majibu sahihi. Ndio maana kuna umuhimu wa kuelewa na kugundua dalili za mwili wako kipindi upo kwenye ovulation ili kufanikiwa kupata ujauzito.
Dalili kuu na viashiria vya yai kupevuka vinajumuisha:

  • Mabadiliko ya uteute uliopo kwenye mlango wa uzazi.
  •  Kuongezeka joto la mwili.
  • Maumivu ya tumbo.
  • Maumivu ya maziwa yanapoguswa.
  • Kuwa na hamu ya kufanya mapenzi kuliko kawaida.

Mabadiliko ya ute kwenye mlango wa uzazi
Ute wa mlango wa uzazi ni uteute unaona kwenye chupi au kwenye “toilet paper” unapokwenda kukojoa. Mabadiliko ya ute wa mlango wa uzazi ni alama ya kuwa upo kwenye siku nzuri za mimba kutungwa. Baada ya hedhi kuisha uteute kwenye via vya uzazi unaongezeka kwa ujazo na hubadilika pia hali yake.

Mabadiliko haya yanaendana na kuongezeka kwa kiwango cha homoni ya “Oestrogen” kwenye mwili wako. Pia inaonesha umekaribia muda wa yai kupevuka.

Utakuwa zaidi kwenye uwezo wa kupata mimba kama uteute ule unakuwa kama hauna rangi (clear), unateleza sana na unavutika. Utafanana kama sehemu nyeupe ya yai ukilivunja. Huu uteute huzisaidia mbegu kuwa na kasi zaidi wakati zinaogelea kuelekea kwenye mfuko wako wa uzazi. Uteute huu unazilinda mbegu zinapokuwa zinasafiri kuelekea kwenye mirija yako ya uzazi (fallopian tubes) kukutana na yai lako.

Maumivu ya tumbo
Mwanamke mmoja kati ya watano huwa anasikia kitu kinaendelea kwenye mifuko yao ya mayai (ovaries) wakati wa kipindi cha kupevushwa yai. Hii inaweza ikatokea kama maumivu madogo madogo au maumivu yanayovuta na kuachia.
Kama ukihisi dalili hizi katika kipindi hiki kila mwezi, angalia uteute wa mlango wako wa uzazi pia. Maumivu ya kipindi cha “ovulation” yanaweza yakawa ni njia ya kukuwezesha kutambua kuwa una uwezo wa kupata ujauzito.

Hisia za mapenzi
Hisia za kimapenzi, kuongea au kujitongozesha sana zinaweza kuwa ni dalili.
hamu ya kufanaya mapenzi inakua juu sana katika kipindi hiki. Utatambua mwenza wako anakuwa karibu zaidi na matokeo yake anakua msikivu zaidi. Hili lina ushahidi wa kidaktari!
Baadhi ya dalili zifuatazo zinaonyesha uko katika kipindi hiki lakini si rahisi kugundua:

  • Kuonekana na kujisikia vizuri: kujihisi una mvuto zaidi kimuonekano kadiri unavyokaribia “ovulation”. Kwa mfano unaweza ukajikuta unachagua nguo zinazokuvutia na kuvutia wengine zaidi kimapenzi kwenye kipindi hiki.
  • Manukato ya mwanamke: unanukia vizuri katika kipindi hiki. Harufu ya mwili wako ni nzuri na inawavutia wanaume kimapenzi katika kipindi hiki. Harufu hizi zinaweza kuwajulisha watu upo katika kipindi cha“ovulation”.

Nitawezaje kuongeza uwezo wangu wa kupata ujauzito?

Jaribu kufanya ngono kila baada ya siku mbili au tatu. Mbegu zinazoogelea vizuri ndani ya mwili wako zitakuwa tayari siku yoyote ukiwa kwenye “ovulation”. Mara kwa mara kwenye mzunguko wako wote inakupa uwezo mkubwa wa kupata ujauzito.

Kufanya ngono wakati via vya uzazi wako vina uteute unaoteleza na upo kwenye hali ya kuzipokea mbegu utaongeza uwezo wako wa kupata ujauzito. Kwa wapenzi wenye uzazi salama, wana uwezo kati ya asilimia 20 hadi 25 ya kupata ujauzito kwa kila mzunguko wa hedhi. Zaidi ya asilimia 80 ya wanawake chini ya miaka 40 ambao hufanya ngono kwa kawaida bila kutumia uzazi wa mpango hupata mimba kila mwaka. Zaidi ya asilimia 90 ya wenza wapya hupata ujauzito ndani ya miaka miwili.

Jinsi ya Kuandaa Maisha Yako kwa Ujauzito

Nini cha kuwaza kabla ya kuanza kujaribu kutafuta mtoto?

Kabla ya kuamua wewe na mwenza wako jiulizeni maswali yafuatayo:

  • Je, wote mmejitolea kuwa wazazi?
  • Mmewaza vizuri, jinsi gani mtasimamia majukumu ya kumlea mtoto na kuweka usawa kati ya kazi na familia?
  • Mmewaza kwamba kuwa wazazi kutabadilisha maisha yenu na watu wa karibu yenu?
  • Umejiandaa na majukumu ya mtoto kama atakua anahitaji matunzo maalumu?
  • Kama kuna utofauti wa dini baina yenu mmeshajadili ni jinsi gani itamuathiri mtoto?

Kumbuka, kwamba kuwa na mtoto kutabadilisha maisha yenu kwa ujumla.

Je tutaweza kumhudumia mtoto?

Unaweza jisikia kutokua na fedha za kutosha kuanzisha familia, ni muhimu sana mtoto wako apokee matunzo na upendo zaidi ya mahitaji tu, haimanishi sio busara kuweka akiba kabla ya kupata ujauzito

Lini niache kutumia uzazi wa mpango?

Ikiwa unatumia vidonge vya uzazi wa mpango na unataka kupata mimba, acha kutumia mara moja kama uko tayari.

Kujua tarehe yako ya mwisho ya hedhi inaweza kumsaidia mkunga au daktari kukadiria tarehe ya kujifungua mara baada ya kupata ujauzito. Inakupatia pia mda wa kubadilisha maisha yako kabla ya kujifungua. Unaweza kugundua kuwa inaweza kuchukua mpaka miezi sita mzunguko wako kurudia hali yake ya awali.

Ikiwa utapata ujauzito wakati unatumia bado vidonge vya uzazi, acha haraka na muone daktari. Hakuna ushaidi kuwa hatari ya ujauzito kuharibika au kujifungua mtoto mwenye mapungufu inaongezeka mara unapopata ujauzito wakati unatumia vidonge vya uzazi wa mpango. Ila unaweza jiridhisha kwa kumuona daktari.

Kama ulikua unatumia sindano za uzazi wa mpango inaweza chukua mpaka mwaka kurudisha hali yako ya kawaida ya kuweza kuzaa.

Je, nahitaji kubadilisha ninachokula kama najaribu kupata mtoto?

Kula ni jambo la muhimu kama unategemea kutafuta mtoto. Kula mlo kamili mara tatu kwa siku, ukijumuisha mahitaji muhimu na angalau sehemu tano ya matunda na mbogamboga.

Virutubisho vinne muhimu ili kupata ujauzito wenye afya ni pamoja na:

  • Foliki asidi
  • Kalsiamu
  • Chuma
  • Vitamin D

Kuhakikisha unapata virutubisho vyote hivi muhimu, jumuisha yafuatayo kwenye mlo wako:

  • Bidhaa za maziwa
  • Matunda na mboga za majani
  • Nafaka ambazo hazijakobolewa.
  • Protini kutoka kwenye nyama,samaki,mayai na karanga.

Unaweza kutumia vitamin zilizotengenezwa kwaajili ya wanawake wanaojaribu kupata mimba au virutubisho vinavyotolewa kwenye kliniki za wajawazito. Virutubisho hivyo vina gram 400 ya foliki asidi na vitamin B itakayosaidia kujikinga na kasoro kwenye neva za fahamu kama spina bifida kwa watoto wanaokua.

Tafiti zilizofanyika zinashauri matumizi makubwa ya kahawa yanaweza kuathiri uwezo wa kuzaa. Ni vema kuangalia kiasi cha kahawa unachotumia kwa siku.

Je,nianze kufanya mazoezi  kabla sijajaribu kupata ujauzito?

Kufanya mazoezi kabla ya kupata ujauzito inaonyesha mwanzo mzuri wa ujauzito wenye afya. Kujenga bidii,nguvu na wepesi kutakusaidia:

  • Kudumisha maisha yenye uhai kipindi chote cha ujauzito.
  • Kuimarisha hisia zako na kiwango cha nishati ndani ya mwili wako.
  • Kufanikisha uzito unaotakiwa kabla ya kubeba mimba.
  • Kuvumilia mabadiliko ya homoni yanayotokea wakati wa ujauzito.
  • Kuvumilia ukali wa uchungu ukifika wakati.

Kuwa makini na fanya mazoezi kila siku ambayo yananyoosha misuli ya mgongoni itakusaidia kupunguza ukali wa maumivu baadae.

Kama utaweza jenga tabia ya kufanya mazoezi kwenye maisha yako ya kila siku kama kutumia ngazi badala ya lift, kutembea au kuendesha baiskeli badala ya kupanda gari.

Kukimbia ni njia nyingine ya kuweza kuweka mwili wako katika umbile zuri kabla ya kubeba ujauzito. Kama wewe si mkimbiaji mzuri unaweza kuanza kidogokidogo sasa. Ila usianze kukimbia mara unapogundua una ujauzito.

Je ni Wakati Gani ni Mzuri Kupata Ujauzito

Muda mzuri wa kufanya ngono ni kipindi ambacho mwili wako unaruhusu mimba kutungika, ambacho kinadumu mpaka siku sita kwa mwezi. Siku hizi tano zinakupeleka mpaka siku ya kupevuka yai ambayo mwili wako unatoa yai.

Yai lako litaishi kwa siku moja tangu litolewe. Lakini mbegu za kiume zinaweza kuishi mpaka wiki ndani yako hivyo kuna siku sita za mbegu za kiume kusubiri na kukutana na yai.

Una uhakika wa kupata mimba ikiwa utafanya ngono na mwenzi wako ndani ya siku au zaidi ya baada ya kupevushwa yai. Lakini ni ngumu kujua siku sahihi ya kupevushwa yai. Hivyo ni vema kukutana kimwili na mwenzi wako kila siku mbili au tatu na kulifurahia tendo la kumtafuta mtoto.

Kama unataka kuwa na uhakika,itakubidi kufanya mahesabu na kujua lini yai litapevuka ndani ya mwili wako. Yai litapevushwa kulingana na mzunguko wako ambao unategemea:

  • Urefu wa mzunguko wa hedhi
  • Na kwa kiasi gani hedhi yako ni ya kawaida(regular).

Mzunguko wa hedhi unaweza kuwa mfupi yaani siku 21 au mrefu wa siku 40. Wastani wa urefu wa mzunguko ni karibu siku 28.

Bila kujali urefu au ufupi wa mzunguko wako, kupevushwa kwa yai kunatokea siku ya 14 kabla ya hedhi yako inayofuata kuanza. Ikiwa una mzunguko wa siku 28, kuna uwezekano wa yai lako kupevushwa siku ya katikati ya mzunguko wako. kama una mzunguko mfupi yai linaweza kupevushwa ndani ya siku za mwisho za hedhi yako.

Wanawake wengi wanatofautiana urefu wa mizunguko ya hedhi kwa siku saba. Ikiwa mzunguko wako unatofautiana kati ya mwezi mmoja na mwingine, siku zako za mimba kutungwa zitabadilika pia kwa wiki katikati ya kila hedhi.

Ndo maana ni vizuri kufanya ngono kila siku mbili mpaka tatu kipindi chote cha mzunguko. Ni bora kufanya hivi kuliko kusubiria siku unayofikiri yai litapevushwa. Pia kufanya tendo la ndoa kila siku mbili mpaka tatu huimarisha ubora wa mbegu za kiume.

Nitajuaje yai linapevushwa?

Utaanza kuziona dalili za kuwa kwenye ovulation karibu siku tano kabla ya yai kupevuka. Kujaribu kuelewa mzunguko wako kwa kutumia tarehe za mzunguko wako pekee haitakupa majibu sahihi. Ndio maana kuna umuhimu  wa kuelewa na kugundua dalili za mwili wako kipindi upo kwenye “ovulation” ili kufanikiwa kupata ujauzito.
Dalili kuu na ishara vya yai kupevuka vinajumuisha:

  • Mabadiliko ya uteute uliopo kwenye mlango wa kizazi.
  • Kuongezeka joto la mwili.
  • Maumivu ya tumbo.
  • Maumivu ya maziwa yanapoguswa
  • Kuwa na hamu ya mapenzi kuliko kawaida.

Je, hedhi ambayo inatofautiana mwezi mmoja na mwingine itafanya nipate ugumu kupata ujauzito?

Kuwa na hedhi inayotofautiana mwezi mmoja na mwingi haimaanishi wewe hauna uwezo wa kubeba ujauzito kama wanawake wengine.Lakini kama hedhi yako ikipishana zaidi ya siku 36 ni vema kumuona daktari.

Wakati mwingine, mabadiliko makubwa ya mzunguko wa hedhi yanasababishwa na uvimbe kwenye ovari au shida ya tezi. Hali hizi zinaweza kuathiri nafasi ya kupata ujauzito, hivyo ni vema kupata msaada mapema.

Kadiri mabadiliko ya hedhi yanavyoongezeka ndivyo nafasi ya kupata mimba inapungua. Kwa hiyo fanya mazoezi ya kutafuta na kufuatilia mabadiliko ya uteute kwenye mlango wa kizazi kila siku. Jaribu kufanya tendo la ndoa kila unapogundua uteute kwenye nguo zako za ndani mara mbili au zaidi. Au unaweza kujamiana kila siku katika mzunguko wako.

Zifahamu aina mbalimbali za uzazi wa mpango

Uzazi wa mpango ni nini?

Uzazi wa mpango ni maamuzi ya hiari ya mtu au wenza juu ya ni wakati gani waanze kuzaa, watoto wangapi wazae, wapishane kwa umri gani na lini waache kuzaa.

Uzazi wa mpango una faida gani?

Pamoja na kumuwezesha mama na mtoto kuwa na afya njema, uzazi wa mpango una faida nyingi kwa wanawake, wanaume, watoto, familia na jamii kwa ujumla: • Unamsaidia mama kurudi katika hali yake ya zamani ambayo ilisumbuliwa na hali ya ujauzito, uchungu na kujifungua, mama atakuwa mwenye nguvu, afya nzuri na mchangamfu. Na pia atakuwa na muda mzuri wa kurudisha afya yake kabla ya kupata ujauzito mwingine. • Unamuwezesha kuhudumia familia yake vizuri na kuwa na maisha bora. Utakuwa na muda, fedha na mahitaji muhimu kwa familia yako kama chakula, mavazi, elimu, mapenzi na huduma zote muhimu. • Mama anapata muda wa kutosha wakujishughulisha na mambo mengine ya kiuchumi na kimaendeleo kwa ajili ya familia na jamii kwa ujumla. • Mama na baba wanapata muda mzuri wa kujishughulisha zaidi na mambo na mahitaji yao binafsi. • Unasaidia kukuza uchumi na maendeleo ya nchi.

Nani anapaswa kutumia uzazi wa mpango?

Yoyote mwenye umri wa kuzaa au anatarajia kufikia umri huo anapaswa kufikiria kuhusu uzazi wa mpango. Uzazi wa mpango ni muhimu kwa: • Wanawake na wanaume • Watu walioa na kuolewa au ambao hawajaoa wala kuolewa • Watu wenye watoto au bado hawajapata watoto.

Ni wakati gani mtu atumie uzazi wa mpango?

Umri sahihi wa kuanza kutumia uzazi wa mpango ni kuanzia miaka ishirini (20) na thelathini na tano(35). Ujauzito ni hatari kwa mama na mtoto endapo mama atajifungua chini ya umri wa miaka ishirini (20) au zaidi ya miaka thelathini na tano (35) vilevile ni hatari kwa mama atakaejifungua zaidi ya watoto wane au hasipowapishanisha watoto. Wenza wanatakiwa kusubiri angalau miaka miwili kabla ya kupata mtoto mwingine pia wafikirie kutumia njia za kisasa za uzazi wa mpango wakati wote ambao hawajapanga kupata mtoto.

Njia za uzazi wa mpango ni zipi?

Kuna njia nyingi za uzazi wa mpango ambazo zinaweza kutumiwa na mtu au wenza waweze kusubiri, kuchelewesha, au kupunguza idadi ya watoto watakaowazaa. Zipo njia za mda mfupi, mda mrefu na za kudumu.

• Njia za muda mfupi:

Hizi ni njia za kisasa za uzazi wa mpango ambazo unaweza kuzibadilisha. Unaweza kupata ujauzito pindi utakapoacha kuzitumia. Njia hizi ni nzuri kwa mama anayetaka kupata ujauzito baada ya miaka miwili baada ya kujifungua. Nazo ni: –
Njia ya vichecheo
Njia hizi zina vichocheo ni sawa na vichocheo vya kawaida vilivyomo kwenye mwili wa mwanamke. Njia ya vidonge
Vidonge hivi hutumiwa na wanawake kila siku.

Njia ya sindano
Mama huchoma sindano kila baada ya miezi mitatu (3).
Njia ya dharura ya vidonge vya uzazi wa mpango
Humezwa na mama ili kuzuwia kupata mimba kwa mama aliyetenda ngono bila kutumia kinga yeyote. Hivi vinaweza kuzuwia mimba hadi siku tano baada ya kujamiana.

Njia za Kizuizi
Kondom za kike na kiume. Ni muhimu kutumia ipasavyo kila unapofanya ngono. Hii ni njia ya pekee ambayo pia inazuia maambukizi ya VVU na magonjwa ya zinaa.

Njia za asili
Kukosa hedhi kwa kunyonyesha mfululizo
Hii ni njia ya asili ambayo inatokea kwa mwanamke anayenyonyesha na ni ya kuaminika zaidi wakati mama huyo bado hajaanza kuona siku zake za hedhi na ili hayo yote yatokee ni lazima mama awe anamnyonyesha mwanae mara kwa mara usiku na mchana na Mtoto awe na umri chini ya miezi sita (6).
Elimu ya kujua siku za hatari uzazi
Hii inawezekana ikiwa mama anaufahamu mzunguko wake mzima wa siku zake za hedhi na kujua ni zipi siku za hatari za kushika mimba. Yeye na mwenza wanatakiwa kuacha kabisa kufanya ngono siku hizo za hatari.
Kukojoa nje
Hii inafanywa na mwanamume wakati wa tendo la ndoa ambapo humwaga shahawa zake nje ya uke.

• Njia za muda mrefu:

Hizi ni njia ambazo pia zinaweza kurudiwa. Unaweza kupata ujauzito mara utakapoacha kuzitumia. Hizi ni nzuri ikiwa unataka kusubiri zaidi ya miaka miwili kabla ya kupata mtoto mwingine.

Njia ya vipandikizi
Hiki ni kijiti cha plastik anachowekewa mwanamke chini ya ngozi kwenye mkono wake kinaweza kuwa kimoja au viwili. Hivi huzuia mwanamke asipate ujauzito kwa muda kati ya miaka 3 hadi 5 kutegemea na aina ya vipandikizi alivyotumia.

Njia ya kitanzi
Ni kifaa kidogo chenye shaba na plastiki ambacho huwekwa kwenye mji wa mimba. Hichi hukuzuia usipate mimba mpaka miaka kumi na mbili (12), unaweza kukitoa wakati wowote utakapoamua au kuhitajia kupata mtoto.

• Njia ya kudumu:

Hizi ni njia huwezi kuzirudia na ukitumia huwezi kupata mtoto tena. Na hutumiwa na watu ambao hawataki kupata mtoto tena. Nazo ni: –

Kufunga kizazi kwa mwanaume
Njia hii inahusisha upasuaji mdogo ambapo mirija ya uzazi ya mwanaume ukatwa au kufungwa hivyo kuzuia yai kusafiri na kukutana na shahawa. Mwanaume anaendelea kuwa na hamu ya kujamiiana na kutoa mbegu lakini mbegu zake hazitaweza kutunga mimba

Kufunga kizazi kwa mwanamke
Njia hii inahusisha upasuaji mdogo inafanyika kwa kuziba au kukata mirija ya kizazi kuzuia yai kukutana na mbegu. Mwanaumke ataendelea kuwa na hamu ya kujamiiana na kuona siku zake za hedhi.

Utafahamu vipi kuwa njia gani ya uzazi wa mpango ni sahihi kwako?

Inategemea na mtu mwenyewe au wenza kuamua njia gani ni sahihi kwao. Tembelea kituo cha afya kilicho karibu nawe uonane na wahudumu wa afya wataweza kukufahamisha njia sahihi kwako.

Imepitiwa: July 2017